De overgang en hart- en vaatziekten: inzicht in risicofactoren en preventie

“De overgang is in mijn spreekkamer een veel besproken onderwerp”, vertelt Victor. “Ik ben blij dat er steeds meer aandacht voor komt, want ik vind dat het onderwerp veel te lang verwaarloosd is. ‘Je hebt het maar te slikken’, was eigenlijk de onuitgesproken boodschap richting vrouwen.” Victor behandelt vooral mensen met obesitas, hoge bloeddruk, diabetes, verhoogd cholesterol, trombose en hormonale problemen. “Bij vrouwen onderzoek ik of klachten veroorzaakt worden door de overgang.”

Bloedvaten, buikvet en cholesterol

“Een daling van oestrogeen zorgt ervoor dat de bloedvaten minder beschermd zijn. Dit kan leiden tot minder soepele vaten en een verhoogd risico op slagaderverkalking en andere hart- en vaatziekten”, legt Victor uit. “Ook worden vrouwen tussen de 45-60 jaar vaak iets zwaarder, krijgen ze wat meer buikvet en stijgt het cholesterol.” Toch is dat volgens Victor geen reden tot paniek. “Als een vrouw verder gezond leeft, hoeft dit niet tot gezondheidsproblemen te leiden. De impact van de overgang op het dagelijks leven weegt eigenlijk zwaarder dan de toename van het gewicht. Denk aan slecht slapen of nachtelijk zweten.”

Verhoogd risico

Problemen ontstaan volgens Victor vooral wanneer verschillende factoren bij elkaar komen. “Denk aan vrouwen die én last hebben van een hoge bloeddruk, én overgewicht hebben én slecht slapen. Als ze dan ook niet lekker in hun vel zitten, kan dat ertoe leiden dat ze zich minder goed houden aan hun voornemen om gezond te leven. Voor deze groep geldt dat zij een verhoogd risico lopen op het krijgen van hart- en vaatziekten. Ik schat dat dit geldt voor ongeveer vijf procent van de vrouwen in de overgang. Dat lijkt weinig, maar in absolute aantallen gaat het toch om een grote groep.”  

Weinig beweging en bewerkt voedsel

Victor vertelt dat een gezonde leefstijl belangrijk is, maar dat de manier waarop onze samenleving is ingericht daar niet aan bijdraagt. “We zien dat Nederlanders steeds minder bewegen. Dat komt mede door de toegenomen welvaart: veel mensen hebben een auto en het openbaar vervoer is goed geregeld. Wat betreft voeding zien we dat er steeds meer bewerkt voedsel in de schappen van de supermarkt ligt. Daarvan is bewezen dat het een negatieve invloed heeft op de gezondheid, mede door de enorme hoeveelheid suikers die in deze producten zit. Het aantal mensen in ons land dat obesitas heeft, is sinds 1980 verdubbeld.” Victor zou graag zien dat de overheid meer maatregelen neemt, bijvoorbeeld als het gaat om de inrichting van supermarkten. “Het lastige is dat ingrijpen door de overheid als bemoeienis wordt gezien, maar ik geloof echt dat een gezonde leefstijl een plek moet krijgen in onze samenleving.”

Feit of fabel: het is gezond om sojamelk te drinken tijdens de overgang

Victor: “Soja zit vol met plantaardige eiwitten en dat is gezond voor je. Tegelijkertijd is sojamelk of sojayoghurt ook een bewerkt product. Je kunt het dus prima drinken of eten, maar neem er niet teveel van. Breng variatie aan in je voedingspatroon, dat is het belangrijkste advies dat ik wil meegeven.”