De overgang ontrafeld
Publiceerdatum
De overgang staat volop in de actualiteit: van werkvloer tot spreekkamer klinkt de roep om meer begrip en passende zorg. In dit dossier vertellen experts van het Spaarne Gasthuis vanuit hun eigen expertise hoe hormonen ons lijf én leven beïnvloeden. Wat gebeurt er in deze fase, wat kun je eraan doen en wanneer moet je aan de bel trekken? Hoewel iedereen een eigen invalshoek heeft, is er ook een gemene deler: een gezonde leefstijl kan al veel doen.

Waarom de overgang meer aandacht verdient
Vrouwen in de overgang krijgen vaak te horen dat hun klachten 'erbij horen' of dat ze zich er maar bij neer moeten leggen. Terwijl deze levensfase een enorme impact kan hebben op hun dagelijks leven, carrière en welzijn. Urogynaecoloog en onderzoeker Astrid Vollebregt vertelt waarom het zo cruciaal is dat we het taboe rond de overgang doorbreken en hoe de zorg voor deze vrouwen verbeterd kan worden.
Astrid is gespecialiseerd in vrouwspecifieke aandoeningen en bepleit al langer dat er veel te weinig aandacht is voor de gezondheidsklachten van vrouwen in de overgang, zowel in de spreekkamer als in de maatschappij. “Hoewel vrouwen gemiddeld langer leven dan mannen, hebben ze bijna 27 ongezonde levensjaren. Voor mannen is dat 19. Er is een enorme achterstand in de diagnose en behandeling van aandoeningen bij vrouwen. Dat komt voor een groot deel omdat wetenschappelijk onderzoek veelal gericht is op het mannenlichaam.”
Maatschappelijke impact
“Naast de persoonlijke gevolgen hebben gezondheidsklachten door de overgang ook een grote maatschappelijke impact”, vertelt Astrid. “Deze klachten leiden jaarlijks tot een verzuim van 30 duizend fte met bijbehorende zorgkosten. Daar komt bij dat vrouwen oververtegenwoordigd zijn in de zorg en het onderwijs, twee cruciale sectoren met een groot personeelstekort. Deze krapte wordt zichtbaar door het huidige tekort van 70 duizend fte in de zorg, een cijfer dat naar verwachting zal oplopen tot 240 duizend fte in 2033. Om tegenwicht te bieden, zijn we bezig om binnen het Spaarne Gasthuis een poli op te zetten voor de vrouwelijke zorgmedewerkers van het ziekenhuis.”
Bewustwording bij de zorgverlener
Astrid pleit voor meer onderzoek naar vrouwengezondheid en het wegwerken van kennishiaten. “Vervolgens moeten we ervoor zorgen dat deze kennis ook terecht komt bij de vrouwen en meisjes zelf, en bij werkgevers, beleidsmakers en zorgverzekeraars. Verder hoop ik dat iedere zorgverlener zich bewust wordt van de verschillen tussen mannen en vrouwen en dat ze elkaar weten te vinden om gezamenlijk goede zorg te leveren. Dat geldt overigens niet alleen voor klachten als gevolg van de overgang, maar voor alle aandoeningen.”
Overgang en menopauze
· De menopauze is officieel het moment van de laatste menstruatie van een vrouw.
· De overgang beslaat de periode in het leven van een vrouw waarin haar lichaam geleidelijk verandert van vruchtbaar naar onvruchtbaar.
· De overgang kan beginnen als je tussen de 40 en 60 jaar oud bent.
· 1 op de 100 vrouwen komt te vroeg in de overgang, voor ze 40 jaar zijn.
Gezondheidsklachten
· 80% van de vrouwelijke werknemers in Nederland tussen de 15 en 75 jaar ervaart soms of regelmatig hormoongerelateerde gezondheidsklachten.
· 12 % van de vrouwen met hormoongerelateerde klachten bespreekt dit met de leidinggevende en slechts 2% praat hierover met de bedrijfsarts.
(Bron: TNO)