Hormonen, leeftijd en je botten
Publiceerdatum
Een lager oestrogeengehalte tijdens de overgang leidt ook tot een lagere botdichtheid. Gevolg is dat vrouwen sneller botbreuken kunnen oplopen. Ook leeftijd speelt een rol: de kans op het krijgen van osteoporose stijgt bij zowel vrouwen als mannen naarmate ze ouder worden. Reumatoloog Kirsti Steen en physician assistant Michael Boom leggen uit wat mensen kunnen doen om het risico hierop te verkleinen.
“Je kunt een verzwakt bot door osteoporose vergelijken met een honingraatstructuur, waarbij er kleine holtes ontstaan in het bot en deze poreus wordt”, legt Michael uit. “Helaas kunnen zowel vouwen als mannen hier vanaf een bepaalde leeftijd last van krijgen, waarbij vrouwen ook nog de gevolgen ondervinden van een dalend oestrogeengehalte.”
Risicofactoren en leefstijl
“Hoewel een lagere botdichtheid niet te voorkomen is, zijn er wel risicofactoren die dit kunnen verergeren. Dan heb ik het over roken, te weinig beweging en ondergewicht”, vertelt Kirsti. “Dat betekent ook dat een gezonde leefstijl juist kan helpen om het skelet stevig te houden. Zo adviseert de Gezondheidsraad om vanaf vijftig jaar iedere dag 10 milligram vitamine D te slikken en vanaf zeventig jaar 20 milligram. Ook is het belangrijk om genoeg calcium binnen te krijgen door het eten van voldoende zuivel, denk daarbij aan vier eenheden per dag. Van dranken die zuivel vervangen, zoals sojamelk, kun je beter een extra glas nemen, omdat daar minder calcium inzit.”
Wandelen en hardlopen
Naast gezonde voeding, speelt beweging ook een belangrijke rol. “Vooral sporten waarbij je je eigen gewicht draagt, zoals wandelen of hardlopen, zorgen voor een verbetering van de botstructuur en een verhoging van de botdichtheid. Dat komt omdat deze belasting een signaal aan het lichaam afgeeft om de botten te versterken. Hoewel fietsen of zwemmen ook gezond zijn, zijn deze sporten in dat opzicht minder effectief”, legt Michael uit.
Behandeling van osteoporose
Helaas wordt osteoporose vaak pas ontdekt wanneer iemand een botbreuk heeft opgelopen. “Onze patiënten worden vaak vanuit de afdeling chirurgie en orthopedie naar ons doorverwezen”, vertelt Kirsti. “Ons beleid is dat we iedereen vanaf vijftig jaar met een botbreuk standaard controleren op osteoporose. Dat doen we bij vrouwen én mannen. Als iemand inderdaad osteoporose blijkt te hebben, kijken we altijd of we nog iets kunnen veranderen aan de leefstijl. Daarnaast geven we medicatie, uiteraard in overleg met de patiënt.” Kirsti benadrukt dat het toedienen van oestrogeensuppletie bij vrouwen in dit geval geen optie is. “De bijwerkingen op de lange termijn wegen in dit geval niet op tegen het effect. We kiezen daarom in de meeste gevallen voor medicatie die de botafbraak remt en soms ook voor botversterkende medicatie.”